SKKN Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi - Tô Thị Hạnh

Nội dung tài liệu: SKKN Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi - Tô Thị Hạnh

1. UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ TRƯỜNG MẦM NON CHÂU SƠN --------***-------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Giải pháp: Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi Tên tác giả : Tô Thị Hạnh Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Châu Sơn Chức vụ : Giáo viên Năm 2024
2. UBND HUYỆN BA VÌ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG MN CHÂU SƠN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội Đồng Sáng Kiến Trường Mầm Non Châu Sơn Hội Đồng Sáng Kiến Huyện Ba Vì. Ngày Trình độ Nơi công tác Chức Họ và tên tháng năm chuyên Tên sáng kiến danh sinh môn Ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori để phát triển Trường mầm Giáo Tô Thị Hạnh 26/05/1993 Đại học xúc giác và vận động tinh non Châu Sơn viên cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. 1. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Nhà trẻ Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. 2. Thời gian áp dụng sáng kiến: Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 10/09/2023 Sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng từ tháng 09/2023 đến tháng 04/2024 3. Mô tả bản chất của sáng kiến: Thực hiện ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. Việc đưa phương pháp Montessori vào các hoạt động học mang một ý nghĩa thiết thực, bởi đây là phương pháp tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua cảm giác. Phương pháp Montessori chấp nhận sự duy nhất của mỗi trẻ và cho phép trẻ phát triển tùy theo những khả năng riêng của mình và thời gian riêng của mình. Do đó việc tổ chức lớp học theo mô hình Montessorri cần đảm bảo sự tôn trọng tính riêng biệt của mỗi trẻ và phải bố trí phòng học và bài học phù hợp những nhu cầu và mục đích của mỗi trẻ. Phương châm giáo dục của Montessori là: Học trẻ để dạy trẻ tốt hơn. Chính vì vậy mà trẻ có thể chủ động lựa chọn khu vực học và theo đuổi hứng thú của mình đến khi trẻ đổi quan hoạt động khác. Qua đó chuẩn bị cho trẻ tự lập và tự khám phá và tự sửa sai. Với phương pháp này, người lớn không nên can thiệp quá nhiều đối với trẻ, đặc biệt là áp đặt tư tưởng, quan niệm, cách nhìn của mình với bé. Tiếp nhận các kiến thức bằng bản năng, trẻ sẽ tiếp thu cái mới một cách tự nhiên, dễ dàng và dần
3. dần sẽ nắm bắt được thông tin một cách có ý thức. Phương pháp Montessori là một phương pháp sư phạm giáo dục trẻ em dưới cách học thông qua các giác quan, coi trọng các tiềm năng của trẻ và nỗ lực để phát triển tiềm năng này bằng một môi trường giáo dục thân thiện, cởi mở với các giáo viên được bồi dưỡng về chuyên môn kèm theo các đồ dùng học tập được thiết kế đặc biệt. Đặc biệt, mục tiêu mà phương pháp Montessori đặt ra là phát triển toàn diện cho trẻ dựa trên việc học qua cảm giác, tức là việc lấy các giác quan của trẻ làm tiêu chí để phát triển các mặt. Ví như việc lấy thính giác để phát triển thẩm mỹ và tai nghe âm nhạc cho trẻ, lấy xúc giác để phát triển vận động tinh và vận động thô cho trẻ nhằm phát triển vận động thể chất toàn diện cho 1 đứa trẻ Qua tìm hiểu tôi thấy việc tích hợp phương pháp giáo dục Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ tại các lớp học trong trường vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Các học liệu, đồ dùng có sẵn nhưng chưa được sử dụng một cách hiệu quả gây lãng phí và không phát huy được tính sáng tạo của trẻ trong hoạt động. Giáo viên mới được tiếp cận với phương pháp này nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết kế và tổ chức hoạt động và một số trò chơi học tập cho trẻ. Vì tất cả những lí do này, bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biện pháp để trẻ được hoạt động cá nhân một cách tích cực, kiến thức của trẻ được bổ sung và củng cố phong phú, giúp trẻ phát hiện ra nhiều điều mới lạ hơn.Tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo để có thể tìm ra những biện pháp giúp tăng cường hứng thú cho trẻ khi tham gia phương pháp giáo dục Montessori thông qua đề tài: “Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi.” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của bản thân năm học 2023-2024. Sau khi nghiên cứu đề tài tôi đã đưa ra các biện pháp thực hiện sau: Giải pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ Giải pháp 2: Lâp kế hoạch và tạo môi trường lớp học cho trẻ Giải pháp 3: Sưu tầm thiết kế các trò chơi để thực hiện các bài tập ứng dụng phương pháp Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng tuổi. Giải pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh 4. Những thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không 5. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: 6. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả: Sau một năm học thực hiện đề tài: “Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi” tại lớp nhà trẻ D2 trường mầm non Châu Sơn tôi đã thu đựơc kết quả như sau: - Đối với giáo viên Khi áp dụng biện pháp trên tôi nhận thấy: Đa số giáo viên đều biết cách ứng dụng các bài tập trong việc phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ.
4. Các đồ dùng đồ chơi đơn giản, dễ hiểu, gần gũi đối với trẻ. Đồ dùng đồ chơi các góc tương đối phong phú, sử dụng các nguyên vật liệu mở, đảm bảo an toàn đối với trẻ. Giáo viên đã chủ động, linh hoạt trong việc thiết kế, tạo nhiều góc mở, chuẩn bị nhiều học liệu phong phú để tạo điều kiện giúp trẻ hoạt động tích cực, sắp xếp các góc hoạt động hợp lý, phù hợp mục tiêu, yêu cầu giáo dục. Đồ dùng đồ chơi các góc tương đối phong phú, sử dụng các nguyên vật liệu mở, đảm bảo an toàn đối với trẻ. Nhận thức của giáo viên đã thay đổi sau khi được tiếp cận với phương pháp giáo dục của Montessori vai trò của trẻ luôn chủ động khi hoạt động còn giáo viên chỉ giữ vai trò tạo nhiều góc mở, chuẩn bị nhiều học liệu phong phú để tạo điều kiện giúp trẻ hoạt động tích cực, tạo được nhiều cơ hội cho trẻ trải nghiệm, khám phá và rèn các kỹ năng một cách tích cực. - Đối với trẻ Trẻ hứng thú, tập trung chú ý với giáo cụ trực quan, biết sử dụng giáo cụ trực quan phù hợp. Trẻ có kĩ năng vận động các ngón tay, bàn tay , xoay cổ tay và kết hợp tay – mắt một cách khéo léo, nhuần nhuyễn. Trong quá trình thực hiện, trẻ tự mình xử lý tình huống với giáo cụ thể hiện sự độc lập trong hoạt động, chủ động với giáo cụ. Trẻ sử dụng ngôn ngữ phù hợp để diễn đạt, các mẫu câu ngắn được trẻứng dụng phù hợp vào hoàn cảnh. Qua một thời gian ứng dụng thực nghiệm tại lớp nhà trẻ, tôi đã thu được kết quả tương đối khả quan. So với đầu năm, mức độ hứng thú và kỹ năng hoạt động của trẻ tăng lên rõ rệt, mức độ hứng thú đạt 100%. - Đối với phụ huynh: Đa số các bậc phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục trẻ mầm non nói chung và áp dụng phương pháp giáo dục STEAM cho trẻ nói riêng trong việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ, chuẩn bị cho trẻ có một tâm thế vững chắc khi bước vào lớp 1. Các bậc phụ huynh đã nhiệt tình phối kết hợp giúp giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu phục vụ trong các hoạt động học của trẻ. - Đối với Ban giám hiệu: Ban Giám hiệu cần có sự chỉ đạo cụ thể, làm tốt công tác kiểm tra, đánh giá rút kinh nghiệm cho giáo viên và có kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên còn những mặt hạn chế. Ban Giám hiệu cần tổ chức các buổi hội thảo về chuyên “Ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori” để giáo viên được trao đổi những vướng mắc trong chuyên môn. Trang bị đầy đủ cơ sở vật chất cho các lớp như đồ dùng, đồ chơi, nhằm tạo môi trường hoạt động cho trẻ, kích thích tính chủ động của trẻ, tạo điều kiện cho giáo viên
5. áp dụng phương pháp montessori trên trẻ một cách thuận tiện, dễ dàng nhất khi trẻ trở lại trường học. 7. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu hoặc áp dụng thử nếu có: Sau khi áp dụng các biện pháp cho các trẻ 24-36 tháng đã giúp cho trẻ được trải nghiệm, được thực hành bằng những kĩ năng, kiến thức vô cùng gần gũi với cuộc sống của trẻ. Qua mỗi bài tập trẻ sẽ được thực hành những kĩ năng khác nhau nhằm phát triển xúc giác cũng như vận động tinh cho trẻ từ đó giúp trẻ có thêm hứng khởi và niềm yêu thích các hoạt động học, yêu thích việc trải nghiệm, thực hành giúp trẻ phát huy được tính tự lập, tự khám phá và tự sửa sai từ đó giúp trẻ phát triển được một cách toàn diện nhất. Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Châu Sơn, ngày 06 tháng 05 năm 2024 Người nộp đơn (Ký và ghi rõ họ tên) Tô Thị Hạnh
6. UBND HUYỆN BA VÌ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG MN CHÂU SƠN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc CỘNG HÒA XÃ PHIẾU NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ HỘI - Họ tên tác giả: Tô Thị Hạnh CHỦ NGHĨA - Tên đề tài: Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho VIỆT trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. NAM Độc lập - Lĩnh vực: Giáo dục nhà trẻ - Tự do - Hạnh STT Tiêu chuẩn Điểm tối đa phúc 1 Sáng kiến có tính mới 1. Hoàn toàn mới, được áp dụng đầu tiên 30 1.2 Có cải tiến so với giải pháp trước đây với mức độ khá 20 1.3 Có cải tiến so với giải pháp trước đây với mức độ trung bình 10 1.4 Không có tính mới hoặc sao chép từ các giải pháp đã có trước đây 0 Nhận xét: SK có cải tiến so với giải pháp trước đây, một số biện pháp có tính mới (Đạt 25 điểm) ) 2 Sáng kiến có tính áp dụng 2.1 Có khả năng áp dụng trong phạm vi toàn ngành hoặc rộng hơn 30 2.2 Có khả năng áp dụng trong đơn vị và có thể nhân ra một số đơn vị có 20 cùng điều kiện 2.3 Có khả năng áp dụng trong đơn vị 10 2.4 Không có khả năng áp dụng trong đơn vị 0 Nhận xét: Có khả năng áp dụng trong đơn vị và có thể nhân ra một số đơn vị có cùng điều kiện. (Đạt 20 điểm ) 3 Sáng kiến có tính hiệu quả 3.1 Có hiệu quả, đem lại lợi ích kinh tế - xã hội, có tính lan tỏa 30 3.2 Có hiệu quả, đem lại lợi ích kinh tế - xã hội 20 3.3 Có hiệu quả, lợi ích phù hợp với mức độ phù hợp tại đơn vị 10 3.4 Không có hiệu quả cụ thể 0 Nhận xét: Có hiệu quả, đem lại lợi ích kinh tế - xã hội (Đạt 23 điểm ) 4 Điểm trình bày 4.1 Trình bày khoa học, hợp lý 10 4.2 Trình bày chưa khoa học, chưa hợp lý 5 Nhận xét: SK được trình bày khoa học, hợp lý (Đạt 10 điểm ) Tổng cộng: 78 điểm Đánh giá:  Đạt (>70 điểm) □Không đạt CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CƠ SỞ
7. MỤC LỤC PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ 3 1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến 3 1.1. Cơ sở lý luận 3 1.2. Cơ sở thực tiễn 4 2. Mục tiêu của đề tài sáng kiến. 4 2.1. Thời gian nghiên cứu 4 2.2. Đối tượng nghiên cứu 5 2.3. Phạm vi nghiên cứu 5 PHẦN II: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN 5 1. 1. Hiện trạng vấn đề 5 1.1 Đặc điểm tình hình 5 1.2. Số liệu khảo sát trước khi thực hiện 6 1.3. Những hạn chế về công tác giáo dục của giáo viên 6 1.4. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng giáo dục trẻ của giáo viên 7 2. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề 7 Giải pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ ứng dụng 8 phương pháp Montessori. Giải pháp 2: Xây dựng ngân hàng nội dung và môi trường lớp học ứng 10 dụng phương pháp Montessori để phát triển cảm giác và vận động tinh phù hợp với mục tiêu giáo dục. Giải pháp 3. Sưu tầm thiết kế các trò chơi để thực hiện các bài tập ứng 12 dụng phương pháp Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng tuổi. Giải pháp 4: Sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên thiết kế các bộ giáo 13 cụ ứng dụng Montessori. Giải pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh 14 3. Kết quả sau khi áp dụng sáng kiến tại đơn vị 15 3.1. Đối với giáo viên 15 3.2. Đối với trẻ 16 4. Hiệu quả của sáng kiến 16
8. 4.1. Hiệu quả về khoa học 17 4.2. Hiệu quả về kinh tế 17 4.3. Hiệu quả về xã hội 17 5. Tính khả thi 17 6. Thời gian thực hiện đề tài, sáng kiến. 17 7. Kinh phí thực hiện đề tài, sáng kiến 17 PHẦN III: KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT 17 1.1. Đối với phòng giáo dục và đào tạo 18 1.2. Đối với ban giám hiệu 18
9. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
10. 2 I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến 1.1. Cơ sở lý luận Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục, nó giúp trẻ nhỏ phát triển đầy đủ về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ ngay từ những bước chân chập chững đầu đời. Chính vì vậy, giáo dục mầm non giữ vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây được coi là “Giai đoạn vàng” để giáo dục và tạo nền móng cho sự phát triển của trẻ trong tương lai. Như chúng ta đã biết xã hội của chúng ta đang không ngừng đổi mới và phát triển, song hành với sự phát triển ấy thì vấn đề đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề được đề cập nhiều nhất trong những năm học gần đây. Có rất nhiều phương pháp dạy học, kỹ thuật dạy học hay, mới, sáng tạo được triển khai, tập huấn đến giáo viên, yêu cầu một phương pháp dạy học hiệu quả được đặt ra với người giáo viên. Vì vậy, lựa chọn phương pháp giáo dục nào để trẻ yêu thích hoạt động, tích cực tự khám phá, trải nghiệm, học sâu và chuẩn bị tốt những tiền đề quan trọng trong học tập cũng như trong cuộc sống của trẻ sau này là vấn đề cần sự quan tâm của toàn xã hội. Những năm học gần đây việc áp dụng phương pháp giáo dục tiên tiến Steam và Montessori đã được các nhà trường đặc biệt quan tâm và bước đầu triển khai và đưa vào kế hoạch giáo dục cho trẻ. Qua tìm hiểu tôi hết sức tâm đắc với phương pháp giáo dục Montessori vì: Phương pháp giáo dục Montessori là một phương pháp sư phạm giáo dục trẻ em dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm của bác sĩ và nhà giáo dục học người Ý Maria Montessori (1870 – 1952). Đây là phương pháp tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua cảm giác. Phương pháp Montessori chấp nhận sự duy nhất của mỗi trẻ và cho phép trẻ phát triển tùy theo những khả năng riêng của mình và thời gian riêng của mình. Do đó việc tổ chức lớp học theo mô hình Montessorri cần đảm bảo sự tôn trọng tính riêng biệt của mỗi trẻ và phải bố trí phòng học và bài học phù hợp những nhu cầu và mục đích của mỗi trẻ. Phương châm giáo dục của Montessori là: Học trẻ để dạy trẻ tốt hơn. Chính vì vậy mà trẻ có thể chủ động lựa chọn khu vực học và theo đuổi hứng thú của mình đến khi trẻ đổi quan hoạt động khác. Qua đó chuẩn bị cho trẻ tự lập và tự khám phá và tự sửa sai. Với phương pháp này, người lớn không nên can thiệp quá nhiều đối với trẻ, đặc biệt là áp đặt tư tưởng, quan niệm, cách nhìn của mình với trẻ. Tiếp nhận các kiến thức bằng bản năng, trẻ sẽ tiếp thu cái mới một cách tự nhiên, dễ dàng và dần dần sẽ nắm bắt được thông tin một cách có ý thức. Phương pháp Montessori là một phương pháp sư phạm giáo dục trẻ em dưới cách học thông qua các giác quan, coi trọng các tiềm năng của trẻ và nỗ lực để phát triển tiềm năng này bằng một môi trường giáo dục thân thiện, cởi mở với các giáo viên được bồi dưỡng về chuyên môn kèm theo các đồ dùng học tập được thiết kế đặc biệt. Đặc biệt, mục tiêu mà phương pháp Montessori đặt ra là phát triển toàn diện cho trẻ dựa trên việc học qua cảm giác, tức là việc lấy các giác quan của trẻ làm tiêu chí để phát triển các mặt. Ví như việc lấy thính giác để phát triển thẩm mỹ và tai nghe âm nhạc cho trẻ, lấy xúc giác
11. 3 để phát triển vận động tinh và vận động thô cho trẻ nhằm phát triển vận động thể chất toàn diện cho 1 đứa trẻ. 1.2. Cơ sở thực tiễn Việc ứng dụng phương pháp Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng mang một ý nghĩa thiết thực, nó sẽ tạo điều kiện cho các bé được trải nghiệm, khám phá, những kĩ năng, kiến thức gần gũi với cuộc sống của mình. Mỗi bài tập mà trẻ được trải nghiệm qua các giáo cụ, giúp trẻ có thêm hứng khởi và niềm yêu thích các hoạt động học, giúp trẻ phát triển kỹ năng sinh hoạt làm việc theo nhóm cũng như phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ. Tuy nhiên trong quá trình ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ Tôi nhận thấy: Qua tìm hiểu Tôi thấy việc ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ tại các lớp học trong trường vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Các học liệu, đồ dùng có sẵn nhưng chưa được sử dụng một cách hiệu quả gây lãng phí và không phát huy được tính tích cực của trẻ trong hoạt động. Giáo viên mới được tiếp cận với phương pháp này nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết kế và tổ chức hoạt động và một số trò chơi học tập cho trẻ. Vì tất cả những lí do này, bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những giải pháp để trẻ được hoạt động cá nhân một cách tích cực, kỹ năng thực hành của trẻ được bổ sung và củng cố phong phú, giúp trẻ phát hiện ra nhiều điều mới lạ hơn. Tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo để có thể tìm ra những giải pháp giúp tăng cường hứng thú cho trẻ thông qua đề tài: “Ứng dụng phương pháp giáo Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng.” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của bản thân năm học 2023-2024. 2. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến Đưa ra một số giải pháp ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi để giúp giáo viên dung cảm, nhìn nhận, chia sẻ, trao đổi, quan điểm, suy nghĩ của mình để cùng thay đổi. Tìm và áp dụng những giải pháp để ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. Nhằm giúp cho bản thân cũng như những đồng nghiệp trong trường có sự thay đổi, có thêm kinh nghiệm , linh hoạt sáng tạo, tạo môi trường cho trẻ phát triển một cách toàn diện nhất. Đề xuất và áp dụng một số biện pháp “Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi.” 3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3.1. Thời gian Từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 4 năm 2024 và những năm tiếp theo. 3.2. Đối tượng nghiên cứu Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi.
12. 4 3.3. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu: Áp dụng trên 20 trẻ lớp nhà trẻ D2 do tôi làm chủ nhiệm. II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN 1. Hiện trạng vấn đề 1.1. Đặc điểm tình hình Năm học 2023-2024 tôi được phân công dạy lớp 24-36 tháng tuổi, trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ tôi được ban giám hiệu và các giáo viên trong khối quan tâm giúp đỡ nhiệt tình và tạo mọi điều kiện tốt nhất về mọi mặt để hoàn thành công việc được giao. Cơ sở vật chất, đồ dung học tập của trẻ tương đối đầy đủ. Mặt khác luôn nhận được sự quan tâm hỗ trợ nhiệt tình của phụ huynh trong các phong trào của nhà trường, của lớp. Đặc biệt các bậc phụ huynh thường xuyên ủng hộ những nguyên vật liệu để cho giáo viên làm đồ dùng dạy học và vui chơi cho trẻ. Tuy nhiên do lớp ở khu nhà cũ chưa được tu sửa lên chưa đáp ứng được đủ điều kiện về diện tích lớp học. Các mảng tường có nhiều cửa sổ lên xây dựng môi trường lớp học còn chưa được đẹp mắt, hợp lý, khoa học. Đồ dùng đồ chơi còn chưa mang tính sáng tạo, chủ yếu là các đồ dung đồ chơi sẵn có chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển xúc giác cũng như vận động tinh cho trẻ. Đa phần giáo viên vẫn còn áp đặt, dập khuôn trẻ phải làm theo cô, làm giống cô, trẻ chưa được thực hiện theo mong muốn cũng như khả năng của mình. Giáo viên mới được tiếp cận với phương pháp này nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết kế và tổ chức hoạt động và một số trò chơi học tập cho trẻ. Một số trẻ mới đi lớp lên còn nhút nhát, thiếu tự tin, khả năng vận động tinh cũng như cảm nhận xúc giác của trẻ còn hạn chế. Đồ dùng đồ chơi để trẻ thực hành trải nghiệm còn sơ sài chưa phát huy được tính tích cực cũng như hứng thú của trẻ khi tham gia vòa hoạt động. 1.2. Số liệu điều tra trước khi thực hiện Sau khi nghiên cứu cũng như tìm hiểu về phương pháp Montessori và lựa chọn được đề tài thì bản thân tôi đã bắt tay ngay vào việc khảo sát tình hình thực tế của trẻ đầu năm. Để nắm bắt cũng như có cái nhìn khái quát về trẻ. Từ đó giúp tôi có thể nắm bắt được tình hình thực tế của trẻ qua các nội dung khảo sát cũng như có thể đưa ra các giải pháp ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. Kết quả khảo sát trên trẻ 24-36 tháng như sau: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát chất lượng đầu năm của trẻ lớp nhà trẻ D2 STT Nội dung khảo sát Kỹ năng hoạt động Số trẻ Đạt Tỷ lệ Chưa đạt Tỷ lệ SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ %
13. 5 1 Sự hứng thú 20 10 50% 10 50% 2 Khum bàn tay và mở 20 9 45% 11 55% các ngón tay 3 Phát triển sự khéo 20 11 55% 9 45% léo của bàn tay 4 Kỹ năng sử dụng 20 10 50% 10 50% song song hai tay Sử dụng sức mạnh 20 9 45% 11 55% 5 tay và phối hợp với mắt. 6 Xúc giác 20 8 40% 12 60% Qua bảng khảo tìm ra những biện pháp, bổ xung kiến thức, tạo cơ hội để trẻ được hoạt động cá nhân một cách tích cực từ đó giúp trẻ phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ một cách toàn diện nhất. 1.3. Những hạn chế về công tác giáo dục của giáo viên Như chúng ta đã biết phương pháp giáo dục Montessori là một phương pháp mới chưa được triển khai rộng rãi nên khi triển khai còn hạn chế về việc lựa chọn nội dung cũng như việc trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức với các đồng nghiệp. Thứ hai là phương pháp này chủ yếu do bản thân giáo viên tìm hiểu nghiên cứu qua các trang thông tin điện tử, chưa được đào tạo kiến thức bài bản lên một số kiến thức giáo viên còn chưa nắm vững, cũng như còn bỡ ngỡ khi thực hiện. Ngoài ra việc tích hợp phương pháp giáo dục Montesori vào các hoạt động giáo dục tại các lớp học trong trường vẫn còn gặp nhiều khó khăn do các học liệu, đồ dùng có sẵn nhưng chưa được sử dụng một cách hiệu quả gây lãng phí và không phát huy được tính tích cực của trẻ trong hoạt động. Giáo viên mới được tiếp cận với phương pháp này nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết kế và tổ chức hoạt động và một số trò chơi học tập cho trẻ. Vì tất cả những lí do này, bản thân Tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biện pháp để trẻ được hoạt động cá nhân một cách tích cực, kiến thức của trẻ được bổ sung và củng cố phong phú, giúp trẻ phát hiện ra nhiều điều mới lạ hơn.Tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo để có thể tìm ra những biện pháp giúp tăng cường hứng thú cho trẻ khi tham gia phương pháp giáo dục Montessori thông qua đề tài: “Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi.” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của bản thân năm học 2023-2024. 1.4. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng giáo dục trẻ của giáo viên Qua tìm hiểu và nhận thấy được tầm quan trọng của phương pháp giáo dục tiên tiến Montessori đối với việc pháp triển xúc giác cũng như vận động tinh đối với trẻ 24- 36 tháng là vô cùng quan trọng. Nó giúp trẻ phát huy những lợi ích mà phương pháp Montessori có thể mang lại cho trẻ đó chính là giáo dục trẻ từ những điều đơn giản,
14. 6 nhỏ nhặt nhất để trẻ có thể thỏa mãn nhu cầu vui chơi, giao tiếp, nhận thức, nhu cầu hoạt động, trải nghiệm cùng nhau của trẻ, vừa tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ khả năng của mình. Từ đó giúp trẻ có những kiến thức, kỹ năng cơ bản, đây là những nhân tố quan trọng góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ mầm non cũng như giúp trẻ phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ một cách hoàn hảo nhất. Chính vì mong muốn giúp trẻ phát triển một cách toàn diện nhất, Tôi đã mạnh dạn chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi”. 2. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề Giải pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ ứng dụng phương pháp Montessori. Giải pháp 2: Xây dựng ngân hàng nội dung và môi trường lớp học ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển cảm giác và vận động tinh phù hợp với mục tiêu giáo dục. Giải pháp 3. Sưu tầm thiết kế các trò chơi để thực hiện các bài tập ứng dụng phương pháp Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng tuổi. Giải pháp 4: Sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên thiết kế các bộ giáo cụ ứng dụng Montessori. Giải pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh ứng dụng phương pháp Montessori phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ. 2.1. Giải pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ ứng dụng phương pháp Montessori. Việc áp dụng phương pháp dạy học tiên tiến vào các hoạt động học ở lớp, Tôi tự nhận thấy rằng bản thân kiến thức, cũng như kỹ năng còn chưa nhiều, vốn kinh nghiệm còn hạn hẹp, ứng dụng phương pháp Montessori vào tổ chức hoạt động cho trẻ đôi khi còn cứng nhắc, khô khan chưa đa dạng, phong phú và chưa thu hút được trẻ vì vậy tôi đã tự học hỏi từ bạn bè, đồng nghiệp và mạng xã hội, các lớp bồi dưỡng chuyên môn, tập huấn để nâng cao trình độ chuyên môn của bản thân từ đó thu hút trẻ hứng thú tham gia hoạt động học khi ứng dụng phương pháp Montessori. Trong quá trình học tập để nâng cao trình độ chuyên môn khi ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi, Tôi đã làm như sau: Năm học 2022 – 2023 bản thân Tôi tham gia chuyên đề “Ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori vào hoạt động học” tại trường mầm non Vân Hòa B. Qua chuyên đề đó Tôi không chỉ được tiếp thu chuyên đề về truyền đạt cho các giáo viên trong trường, mà Tôi con được nghe cô giáo Đàm Thị Hoài Thu cán bộ viện khoa học giáo dục Việt Nam triển khai nội dung về ứng dụng phương pháp Montessori trong tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ. Từ đó cũng giúp Tôi một số kiến thức cơ bản về phương pháp giáo dục này.
15. 7 Ngoài việc tham gia bồi dưỡng Tôi còn được cô giáo cung cấp các tài liệu về các kênh thông tin để tôi tiếp cận gần hơn nữa phương pháp Montessori. Từ đó tôi thông qua các kênh thông tin, báo mạng và các tài liệu để tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về phương pháp giáo dục này. Ngoài ra khi được tham gia các buổi chuyên đề ứng dụng phương pháp dạy học Montessori do phòng giáo dục triển khai Tôi nhận thấy để ứng dụng được phương pháp này vào các hoạt động cho trẻ thì bản thân giáo viên phải có vốn kiến thức xã hội rất lớn và có khả năng tư duy cũng như sáng tạo trong các hoạt động phát triển xúc giác cũng như vận động tinh cho trẻ. Chính vì vậy Tôi luôn giành thời gian để nghiên cứu cũng như học hỏi đồng nghiệp và học qua các kênh youtobe do các thầy cô giáo hướng dẫn về phương pháp Montessori cũng như cách làm ra các giáo cụ để dạy trẻ phát triển vận động tinh. Một kênh thông tin hữu ích giúp Tôi có thể hiểu rõ về phương pháp này là nhóm zalo “ Montessori”. Nhóm thường xuyên có những trao đổi về những hoạt động ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến Montessori trong giảng dạy ở những cơ sở mầm non từ đó giúp Tôi có thể ứng dụng và rút ra những bài học thực tế vào lớp học của mình. Tôi có thể trao đổi trực tiếp với các đồng nghiệp những vướng mắc mà bản thân còn gặp phải khi tích hợp phương pháp giáo dục Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ từ đó giúp tôi nhận được những lời góp ý, lời khuyên để bản thân tôi có thể khắc phục được những vướng mắc đó. Từ đó giúp Tôi có thể ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori vào dạy học để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ một cách tốt nhất. (Minh chứng 1: Hình ảnh tham gia nhóm chia sẻ Montessori để học hỏi trao đổi kinh nghiệm) Tôi cảm thấy đây là một phương pháp có nhiều hình thức kết hợp rất hay và sáng tạo. Chính vì vậy, tôi đã tham mưu cho Ban Giám Hiệu nhà trường nơi tôi công tác tạo điều kiện cơ hội cho giáo viên trên lớp như tôi được tham gia vào các lớp tập huấn do Phòng Giáo Dục, Sở Giáo Dục tổ chức, được tham quan học tập các bạn đồng nghiệp để trau dồi thêm kiến thức cho mình. Ngoài ra tôi còn tích cực nghiên cứu sách báo, sưu tầm các loại tranh ảnh, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để có vốn kiến thức về Montessori được đầy đủ và phong phú để tích hợp phương pháp giáo dục Montessori giúp trẻ phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. Tôi tự nhủ mình phải trân trọng và phát huy được những phương pháp tiên tiến trong hoạt động giáo dục đồng thời không ngừng học tập hơn nữa để đáp ứng được nhu cầu giáo dục. Nhờ tích cực học hỏi mà năng lực chuyên môn của bản thân Tôi đã được nâng cao, bước đầu Tôi đã tự tin để có thể tổ chức tích hợp phương pháp giáo dục Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi. Qua đó Tôi cảm thấy bước đầu trẻ của Tôi rất tích cực, hứng thú tham gia các hoạt động Montessori khi được tích hợp phát triển xúc giác cũng như vận động tinh cho trẻ.
16. 8 2.2. Giải pháp 2: Xây dựng ngân hàng nội dung và môi trường lớp học ứng dụng phương pháp Montessori để phát triển cảm giác và vận động tinh phù hợp với mục tiêu giáo dục. 2.2.1. Xây dựng kế hoạch ứng dụng Montessori Khi được trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng cơ bản về phương pháp Montessori qua việc tự bồi dưỡng, cùng với những định hướng, gợi ý về hình thức, nội dung, phương pháp tổ chức học tập của tổ chuyên môn, Tôi đã bắt tay ngay vào việc xây dựng lập kế hoạch tích hợp phương pháp giáo dục Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ qua các tháng trong năm học theo khung chương trình giáo dục mầm non. Năm học này Tôi được phân công phụ trách lứa tuổi nhà trẻ 24-36 tháng tuổi D2. Ngay từ đầu năm học bản thân Tôi đã xác định để thực hiện tốt việc tích hợp phương pháp giáo dục Montessori để phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi thì việc đầu tiên đó là phải lập kế hoạch và lựa chọn các hoạt động phù hợp với năng lực của trẻ, phù hợp với chủ đề và lồng ghép vào các hoạt động một cách hợp lý tránh trùng lặp. Để ứng dụng hoạt động cảm giác cũng như vận động tinh trong phương pháp Montessori vào hoạt động học, việc đầu tiên mà Tôi làm là: Xây kế hoạch giáo dục ứng dụng cảm giác và vận động tinh trong phương pháp Montessori. Tôi đã thực hiện như sau: + Bước 1: Đọc và ghi lại các hoạt động giáo dục lứa tuổi nhà trẻ 24- 36 tháng trong sách chương trình giáo dục mầm non liên quan đến hoạt động phát triển cảm giác và vận động tinh để ứng dụng phương pháp Montessori. + Bước 2: Tôi lựa chọn thực hiện bài học Montesori cho trẻ 24-36 tháng tuổi liên quan đến hoạt động phát triển cảm giác và vận động tinh trong thư viện bài học Montessori phù hợp với khả năng của trẻ, các hoạt động được lựa chọn từ dễ đến khó, từ đơn giản tới phúc tạp. + Bước 3: Lựa chọn, sắp xếp các bài học ứng dụng phương pháp Montessori theo giai đoạn phù hợp với khả năng của trẻ đáp ứng được tiêu chí từ dễ đến khó, từ đơn giản tới phức tạp. + Bước 4: Xây dựng kế hoạch giáo dục có ứng dụng cảm giác và vận động tinh cho trẻ trong các hoạt động học đảm bảo đúng mục tiêu giáo dục theo độ tuổi. Sau khi bản thân đã xây dựng kế hoạch ứng dụng Montessori cho trẻ vào hoạt động học. Thì tôi tham mưu và được sự chỉ đạo của ban giám hiệu cũng như sự nhất trí của giáo viên trong khối, trong lớp, góp ý, xây dựng để kế hoạch giáo dục được hoàn thiện. Và chúng tôi thống nhất mỗi một tháng sẽ áp dụng một hoạt động ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động học để giúp trẻ phát triển xúc giác và vận động tinh. Nhờ xây dựng kế hoạch giáo dục mà Tôi có thể xác định rõ nội dung học cụ thể cho từng hoạt động và đưa ra hàng loạt các hoạt động giáo dục phù hợp với khả năng của trẻ mà để ứng dụng vào hoạt động học. Từ đó giúp cho Tôi chủ động và làm tốt việc ứng dụng phương pháp Montessori đã lựa chọn.
17. 9 ( Minh chứng 2: Hình ảnh kế hoạch tuần ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động phát triển vận động tinh) 2.2.2. Tạo môi trường hoạt động trong lớp Môi trường lớp học thực sự rất quan trọng với trẻ mầm non. Các góc chơi với các học liệu phong phú sẽ tạo mọi cơ hội giúp trẻ phát triển tư duy sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề. Chính vì vậy việc tạo dựng môi trường là rất cần thiết và nó còn phải đảm bảo đủ 2 yếu tố đó là không gian và đồ dùng. Do không gian lớp học nhỏ và hẹp lên Tôi đã sắp xếp lại các góc trong lớp một cách khoa học nhất. Sau đó Tôi thiết kế mảng tường mở đề cho không gian góc được rộng và thoáng đãng để tạo cho trẻ không gian được hoạt động cũng như trải nghiệm những giáo cụ để trẻ có thể phát triển xúc giác cũng như vận động tinh một cách toàn diện nhất. Để xây dựng môi trường lớp học theo hướng ứng dụng Montessori nhằm giúp trẻ phát triển xúc giác cũng như vận động tinh thì Tôi sắp xếp góc dựa theo 5 nguyên tắc sau: Nguyên tắc 1 là: Góc chơi phải hấp dẫn thu hút trẻ chơi mang tính kích thích gợi mở, cuốn hút trẻ tò mò khám phá. Nguyên tắc 2 là: Nguyên học liệu, giáo cụ sử dụng vật thật, vật tự nhiên hoặc các phế liệu tái sử dụng nhưng phải đảm bảo an toàn cho trẻ. Nguyên tắc 3 là: Thiết kế góc gồm có 2 khu vực. Một là giá để giáo cụ, học liệu ở đây Tôi chia ra làm 2 không gian, một không gian để giáo cụ cho trẻ thực hành những bài tập phát triển vận động tinh, không gian còn lại là để giáo cụ cho trẻ thực hành các bài tập phát triển xúc giác. Hai là nơi để cho trẻ thực hành cũng như ứng dụng các bài tập Montessori về phát triển xúc giác và vận động tinh. Nguyên tắc 4 là: Trẻ phải được hợp tác, tương tác, được thảo luận với nhau, được lựa chọn các giáo cụ, học liệu khác nhau khi tham gia thực hành trải nghiệm. Nguyên tắc 5 là: Góc chơi sắp xếp khoa học dễ quản lý, dễ bảo quản và thuận tiện vệ sinh, cần sắp xếp các giáo cụ, học liệu theo thứ tự từ đơn giản đến phức tạp, từ trái sang phải, từ trên xuống dưới theo góc nhìn của trẻ, độ cao vừa phải để đảm bảo khi trẻ chơi xong trẻ cũng biết tự cất đi và lúc lấy ra dễ dàng giúp trẻ dễ thao tác với các giáo cụ trong góc. Ở các góc Tôi sử dụng các học liệu, giáo cụ được làm bằng các nguyên vật liệu tự nhiên, đồ dùng phế thải như bìa cotton, chai nhựa, ống hút, bông, sỏi, đỗ, gạo để làm các giáo cụ cho trẻ hoạt động như xoay nắp chai, ghép hình, con đường cảm giác, xúc hột hạt, thả bóng . Nhờ xây dựng môi trường ứng dụng momtessori để phát triển xúc giác cũng như vận động tinh cho trẻ Tôi đã thấy được sự háo hức, say sưa, quên hết mọi thứ xung quanh của trẻ chỉ để tập trung để thực hiện những bài tập, trò chơi theo yêu cầu của cô. Từ đó thấy được sự cần thiết của việc xây dựng môi trường lớp học đối với trẻ. ( Minh chứng 3: Hình ảnh xây dựng môi trường lớp học)
18. 10 2.3. Giải pháp 3. Sưu tầm thiết kế các trò chơi để thực hiện các bài tập ứng dụng phương pháp Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng tuổi. Việc sưu tầm thiết kế các trò chơi để thực hiện các bài tập ứng dụng phương pháp Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng tuổi là điều rất cần thiết để giúp trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động. Nhận thức được điều đó Tôi đã thường xuyên lên các trang mạng điện tử về Montessori, các kênh youtobe, kênh ticktok, ralo nhóm yêu montessori để học hỏi, tìm tòi cũng như trao đổi các trò chơi cũng như các bài tập ứng dụng phương pháp Montessori từ các bạn đồng nghiệp ở các cơ sở giáo dục khác nhau. Từ đó giúp Tôi sưu tầm thêm được nhiều trò chơi cũng như bài tập ứng dụng hay để dạy trẻ, nhờ vào đó mà trẻ rất hứng thú tham gia hoạt động vì mỗi một hoạt động trẻ lại được trải nghiệm các trò chơi mới lạ mang đầy tính sáng tạo. Sau khi sưu tầm được các trò chơi, các bài tập ứng dụng phương pháp Montessori Tôi đã tiến hành thực hiện các bài tập ứng dụng của mình trên trẻ như sau. Ví dụ: Với bài tập rèn luyện xúc giác trẻ sẽ được thực hiện kĩ năng sờ đối với các đầu ngón tay, các ngón chân. Ở bài tập này tôi thiết kế trò chơi “ Bàn tay kì diệu”. Ở trò chơi này mỗi 1 bàn tay được gắn bông, hạt đỗ, cỏ : Giáo cụ được để trên mặt bàn, trước khi trẻ thực hiện tôi cho trẻ trải nghiệm bằng cách sử dụng thị giác để phán đoán độ trơn, mịn, thô, ráp... của đồ vật sau đó cho trẻ được trải nghiệm sờ các bàn tay để cảm nhận được sự thay đổi ở mỗi bàn tay. Qua bài tập này Tôi nhận thấy trẻ biết phối hợp tay mắt, sau khi sờ trẻ sẽ nói cảm nhận của mình dưới sự gợi ý, giúp đỡ của cô giáo. Qua đó trẻ rất hứng thú tham gia hoạt động trẻ thích làm lại nhiều lần, có sự hứng thú với giáo cụ trực quan. (Minh chứng 4: Hình ảnh trẻ thực hành trò chơi bàn tay kì diệu) Ví dụ: Với bài tập phối hợp rèn luyện cử động ngón tay và bàn tay linh hoạt. Ở bài tập này tôi cho trẻ được thực hành trên bài tập: Kéo mở khóa.Trẻ thực hiện cả hai tay đối với bài tập kéo khóa này. Giáo cụ có thể để hướng phía trước hoặc có thể dựa vào người trẻ để mô phỏng hành vi tự kéo khóa và kéo khóa cho đối tượng khác. Ở bài tập này trẻ thực hiện kĩ năng kéo, mở khóa của trẻ tương đối tốt, trẻ biết giữ giáo cụ và kéo khóa bằng tay thuận, 2-3 đầu ngón tay cầm vào đầu khóa, bấm chặt đầu ngón tay, kéo từ từ xuống hoặc lên. Tuy nhiên, cần cho trẻ làm quen hơn nữa với kĩ năng sử dụng 2 tay đưa khóa vào nấc, đây là 1 chi tiết nhỏ, trẻ còn chưa thao tác được với những nấc khóa bé. Với bài tập này đã thu hút được sự chú ý và khơi gợi hứng thú của trẻ. Ví dụ: Bài tập mở nút chai trẻ thực hiện cả hai tay đối với bài tập mở nút chai này. Giáo cụ có thể để hướng phía trước hoặc có thể dựa vào người trẻ để mô phỏng hành vi mở nút chai cho đối tượng khác. Ở bài tập này trẻ thực hiện như sau: Trẻ sử dụng vận động khum bàn tay sau đó dụng sức mạnh của bàn tay và phối hợp với mắt để vặn, mở nắp chai. Trẻ biết giữ giáo cụ và mở bằng tay thuận, 2-3 đầu ngón tay cầm vào nắp chai, bấm chặt đầu ngón tay, mở từ từ theo chiều ngược kim đồng hồ.
19. 11 Ví dụ: Bài tập: Tổng hợp mở nút chai + gắp quả bông yêu cầu trẻ thực hiện cả hai tay đối với bài tập gắp quả bông này. Giáo cụ để hướng phía trước mặt trẻ. Ở bài tập này trẻ, sử dụng cả 2 bàn tay, một tay giữ giáo cụ, một tay mở nắp chai. Sau khi mở xong nắp chai trẻ sử dụng sự khéo léo của bàn tay để kẹp quả bông sau đó thả vào trong hộp. Trẻ thực hiện giống bài mở nút chai nhưng khó hơn vì trẻ phải sử dụng sự khéo léo của đôi bàn tay để kẹp quả bông cho vào lọ. Giáo cụ thu hút được sự chú ý và khơi gợi hứng thú của trẻ. (Minh chứng 5: Hình ảnh trẻ thực hành bài tập mở nút chai gắp quả bông) Từ việc sưu tầm thiết kế các trò chơi để thực hiện các bài tập ứng dụng phương pháp Montessori vào phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ 24-36 tháng tuổi. Tôi nhận thấy rằng mỗi hoạt động trẻ đều tham gia một cách hứng thú, hắng say, xúc giác và vận động tinh của trẻ phát triển một cách rõ rệt hơn. Bước đầu hình thành ở trẻ những kĩ năng thực hành các bài tập ứng dụng Montessori một cách thuần thục hơn. Đây cũng chính là khởi nguồn của việc giúp trẻ hình thành tính mạnh dạn, tự tin và gắn kết với mọi người xung quanh. 2.4. Giải pháp 4: Sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên thiết kế các bộ giáo cụ ứng dụng Montessori Như chúng ta đã biết giáo cụ để dạy trẻ Montessori rất là cần thiết đối với trẻ. Vì vậy mà việc sử dụng các nguyên vật liệu để thiết kế các giáo cụ để trẻ thực hành các bài tập cũng như trò chơi cho trẻ tham gia trải nghiệm là điều vô cùng quan trong, vì chỉ khi trẻ được thực hành trải nghiệm mới giúp trẻ phát huy được tính tích cực, khả năng tập trung. Xác định được điều đó ngay từ đầu năm học tôi đã sưu tầm các nguyên vật liệu phế thải, kêu gọi phụ huynh ủng hộ để thiết kế các trò chơi khi ứng dụng Montessori cho trẻ. Để làm đồ dùng đồ chơi cho các con tôi đặt ra tiêu chí sau: Tiêu chí thứ 1 các bộ giáo cụ phải dễ sử dụng, dễ chơi, nội dung chơi phong phú, phù hợp với lứa tuổi và giai đoạn phát triển của trẻ của trẻ. Tiêu chí thứ 2 các bộ giáo cụ đảm bảo tiêu chí thẩm mỹ, màu sắc hài hòa, an toàn cho trẻ khi sử dụng. Tiêu chí thứ 3 nguyên vật liệu tái chế, nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có, dễ kiếm, đa dạng và cũng dễ làm, thường xuyên được đổi mới, phong phú, hấp dẫn và sáng tạo. Tiêu chí thứ 5 tiết kiệm được tiền mua sắm nguyên vật liệu, góp phần làm giảm thiểu lượng rác thải, giảm chi phí cho công tác vệ sinh môi trường. Tiêu chí thứ 6 các bộ giáo cụ được làm từ nguyên vật liệu tái chế, nguyên vật liệu tự nhiên độc đáo, khác lạ và mang phong cách riêng biệt, được làm theo đúng sở thích của trẻ. Tiêu chí thứ 7 các bộ giáo cụ được làm bằng nguyên vật liệu rất dễ tìm thấy trong gia đình, các cửa hàng, ở lớp. Đối với tôi các nguyên vật liệu làm lên các bộ giáo cụ có thể là những cái nắp chai, tờ bìa cứng, lõi giấy vệ sinh, chai lọ, bìa lịch.... Sau đó tôi tiến hành vệ sinh sạch
20. 12 sẽ, trẻ có thể giúp cô làm những việc đơn giản như: rửa nắp chai, chai nước, phân loại các loại nguyên liệu làm đồ dùng đồ chơi, điều này cũng khiến trẻ hứng thú hơn khi hoạt động. Sau khi sưu tầm được các nguyên vật liệu đó tôi sẽ sử dụng thiết kế các bộ giáo cụ ứng dụng Montessori để phát triển cảm giác và vận động tinh cho trẻ và tôi đã làm được các bộ giáo cụ sau: Bộ giáo cụ bàn tay kì diêu, vặn nắp chai, kéo khóa, thả hình, thả bóng, tìm hình tương ứng, ghép hình, .Từ những nguyên vật liệu này tôi đã thiết kế ra rất nhiều bộ giáo cụ mới lạ nhằm phát triển cảm giác cũng như vận động tinh cho trẻ. Trẻ rất hứng thú tham gia các trò chơi, đặc biệt trẻ luôn hăng say tập trung thực hành các trò chơi từ đó giúp trẻ phát triển xúc giác cũng như vận động tinh một cách tốt nhất. (Minh chứng 6: Hình ảnh giáo viên làm các bộ giáo cụ cho trẻ hoạt động từ nguyên vật liệu phế thải) 2.5. Giải pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh ứng dụng phương pháp Montessori phát triển xúc giác và vận động tinh cho trẻ. Để giúp trẻ phát triển toàn diện dựa trên việc học qua cảm giác, tức là việc lấy các giác quan của trẻ làm tiêu chí để phát triển các mặt thì việc kết hợp đồng bộ giữa gia đình và nhà trường là một việc rất cần thiết và tôi thấy rằng để giải quyết tất cả mọi khó khăn trong các hoạt động của trẻ không thể thiếu được vai trò của phụ huynh. Nhận thức rõ về điều này, trong nhiều năm qua và đặc biệt năm học 2023–2024, ngay từ đầu năm học Tôi đã giúp phụ huynh hiểu thêm về tầm quan trọng của phương pháp giáo dục Montessori thông qua việc: Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, Tôi thông báo tới phụ huynh toàn bộ nội dung kế hoạch giáo dục nói chung và hoạt động Montessori nói riêng cho trẻ tại lớp nhà trẻ 24-36 tháng D2. Đưa ra nội dung trong năm học 2023-2024 trẻ cần phải thực hiện và những mục tiêu trẻ cần đạt, giới thiệu cho phụ huynh biết được tầm quan trọng của việc áp dụng phương pháp dạy học tiến tiến Montessori trong việc phát triển xúc giác cũng như vận động tinh cho trẻ mầm non. Gửi file mềm về chương trình giáo dục Montessori cho phụ huynh thông qua nhóm ralo cho phụ huynh tham khảo và nghiên cứu. Vì chỉ khi phụ huynh hiểu về triết lý giáo dục Montessori thì phụ huynh sẽ phối kết hợp với giáo viên để giáo dục trẻ dựa theo các nguyên tắc và đặc điểm cơ bản của phương pháp Montessori một cách tốt nhất. Ngoài ra Tôi cũng giúp phụ huynh hiểu được những khó khăn khi áp dụng phương pháp mới này bởi để thực hiện được các bài tập thì việc chuẩn bị các giáo cụ cho trẻ cũng mất rất nhiều thời gian, công sức mặc dù những nguyên vật liệu đó là những nguyên vật liệu dễ tìm nhưng muốn thực hiện tốt hoạt động này thì Tôi cần phải phối hợp đồng hành của phụ huynh với giáo viên bằng cách phụ huynh có thể ủng hộ các nguyên vật liệu phế thải cho giáo viên như chai lọ, hột hạt, bìa cotton, ống hút, bông . Để các cô có thể tái sử dụng để làm các đồ chơi cho trẻ thực hành những bài tập phát triển xúc giác cũng như vận động tinh cho trẻ.